Mỹ Trừng Phạt Tòa Án Hình Sự Quốc Tế Chỉ Vài Giờ Sau Khi Cựu Thẩm Phán Đoạt Giải Nobel Hòa Bình

Ngày 9 tháng 10 năm 2026

Chính quyền Tổng thống Donald Trump áp lệnh trừng phạt tài chính lên Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) vào ngày thứ Sáu 9/10, chỉ vài giờ sau khi Ủy ban Nobel Na Uy công bố trao giải Nobel Hòa bình 2026 cho bà Navanethem “Navi” Pillay, cựu thẩm phán của chính tòa án này. Động thái đưa Washington vào thế đối đầu ngoại giao trực diện với các đồng minh châu Âu.

Theo Reuters và USA Today, lệnh trừng phạt lần này đi xa hơn mọi biện pháp trước đây. Trước kia, Washington chỉ trừng phạt từng cá nhân công tố viên hay thẩm phán; nay lệnh trừng phạt nhắm thẳng vào thể chế, kéo theo nguy cơ phạt cả những công ty cung cấp dịch vụ cho tòa án.

Ngoại trưởng Marco Rubio ra tuyên bố: “Tổng thống Trump không bao giờ cho phép Tòa án Hình sự Quốc tế truy tố công dân Mỹ”. Ông Rubio gọi ICC là “tòa án bất hảo”, khẳng định Washington cấm mọi giao dịch với tòa án này nhằm “cắt nguồn lực và làm tê liệt khả năng hoạt động” của nó.

Bộ Tài chính Mỹ kèm theo thời gian ân hạn 6 tháng để các doanh nghiệp rút dần quan hệ với ICC, cùng một số trường hợp miễn trừ như viễn thông, phần mềm và chi trả lương hưu.

Bà Pillay, 85 tuổi, luật sư người Nam Phi, giữ ghế thẩm phán ICC từ năm 2003 đến 2008, từng làm Cao ủy Nhân quyền Liên Hiệp Quốc giai đoạn 2008-2014, và thời trẻ từng bào chữa cho cố lãnh tụ Nelson Mandela. Ủy ban Nobel vinh danh bà vì những nỗ lực thúc đẩy hòa bình và luật pháp quốc tế, đồng thời nhấn mạnh hệ thống luật pháp quốc tế “đang chịu áp lực khủng khiếp”.

Thời điểm ra lệnh trừng phạt gây nhiều câu hỏi. Tổng thống Trump từ lâu công khai khao khát giải Nobel Hòa bình và nhiều lần phàn nàn chưa nhận được vinh dự này dù cho rằng bản thân xứng đáng nhờ công lao dàn xếp các xung đột trên thế giới.

Căng thẳng Mỹ-ICC kéo dài nhiều năm. Washington phẫn nộ vì ICC phát lệnh bắt Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu liên quan cáo buộc tội ác chiến tranh ở Gaza, và từng mở cuộc điều tra hành vi của binh sĩ Mỹ ở Afghanistan (cuộc điều tra này về sau đóng lại).

ICC lên án lệnh trừng phạt là “đòn tấn công vào nền pháp quyền”, kêu gọi 125 quốc gia thành viên cùng bảo vệ tòa án. Ngoại trưởng 8 nước — Canada, Đan Mạch, Đức, Pháp, Ý, Nhật Bản, Hà Lan và Anh — ra tuyên bố chung tái khẳng định sự ủng hộ “kiên định” dành cho ICC.

Bà Pillay có mặt tại Nuremberg, Đức khi nhận tin đoạt giải.

Quý vị nghĩ lệnh trừng phạt ICC lúc này là Washington bảo vệ chủ quyền hay trả đũa giải Nobel? Hãy để lại bình luận bên dưới.

Nguồn: Reuters

— Truong Nguyen