Thứ Bảy, ngày 14 tháng 11 năm 2026
Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ hôm thứ Sáu 13 tháng 11 đồng ý xét xử tính hợp pháp của chính sách hạn chế quyền xin tị nạn tại biên giới Mỹ và Mexico, chính sách cứng rắn mà chính quyền Tổng Thống Trump xem là công cụ giúp giảm mạnh số vụ vượt biên trái phép. Các thẩm phán nhận đơn kháng cáo của chính quyền, sau khi tòa cấp dưới phán quyết Tổng Thống Trump vượt quá thẩm quyền khi từ chối cho người di cư vượt biên trái phép cơ hội nộp đơn xin tị nạn.
Tranh chấp xoay quanh tuyên cáo Tổng Thống Trump ký chỉ vài giờ sau khi nhậm chức nhiệm kỳ hai ngày 20 tháng 1 năm 2025. Tuyên cáo mô tả làn sóng di cư là một cuộc xâm lược, đồng thời cấm người vượt biên giới phía nam trái phép theo đuổi hồ sơ tị nạn. Lệnh cấm còn áp dụng cho người tới cửa khẩu chính thức nhưng thiếu một số thông tin y tế hoặc lý lịch tư pháp, yêu cầu mà các nhóm bênh vực người di cư cho rằng người chạy trốn bạo lực gần như không cách nào đáp ứng trong thực tế.
Theo luật di trú liên bang, người hiện diện trên đất Mỹ thường có quyền nộp đơn xin tị nạn bất kể cách thức nhập cảnh, dù người nộp đơn vẫn phải đáp ứng các điều kiện riêng để hưởng quy chế bảo vệ. Các nhóm quyền di cư nộp đơn kiện tập thể thay mặt những người xin tị nạn tương lai, lập luận rằng giới chức di trú từ chối cho thân chủ của họ phỏng vấn về nỗi sợ đáng tin, bước sàng lọc nguy cơ đàn áp tại quê nhà vì chủng tộc, tôn giáo, quốc tịch, thành viên một nhóm xã hội cụ thể hoặc quan điểm chính trị.
Một thẩm phán liên bang tại thủ đô Washington phán quyết có lợi cho phía nguyên đơn vào tháng 7 năm 2025. Tòa Phúc Thẩm Khu Vực Thủ Đô giữ nguyên phán quyết vào tháng 4, nhưng đồng ý ngăn phần lớn hiệu lực của phán quyết trong thời gian chính quyền kháng cáo lên Tối Cao Pháp Viện. Phía chính quyền lập luận tổng thống nắm thẩm quyền rộng trong việc hạn chế nhập cảnh và từ chối tị nạn cho toàn bộ nhóm người di cư, nhất là khi vượt biên trái phép gây quá tải cho lực lượng thi hành luật. Phía nguyên đơn, gồm Liên Đoàn Tự Do Dân Sự Mỹ và Trung Tâm Công Lý Di Dân Quốc Gia, phản bác rằng Quốc Hội thiết lập quy trình tị nạn bằng luật, và tổng thống không đơn phương đình chỉ quy trình đó bằng tuyên cáo.
Tối Cao Pháp Viện hiện mang đa số bảo thủ 6 trên 3, và thường tỏ ra tôn trọng lập trường của Tổng Thống Trump trong các tranh chấp di trú ở nhiệm kỳ hai. Tháng 9, tòa cho phép chính quyền nối lại việc trục xuất người di cư sang quốc gia thứ ba mà không cần cho họ cơ hội trình bày nguy cơ tại nơi đến; ngày 9 tháng 12 tới, các thẩm phán nghe tranh luận về tính hợp pháp của chính sách đó.
Tòa dự kiến nghe tranh luận trong vài tháng tới và ra phán quyết trước cuối tháng 6. Vụ kiện là một trong ba tranh chấp di trú lớn trước Tối Cao Pháp Viện trong nhiệm kỳ này. Phán quyết cuối cùng định hình quyền xin tị nạn của hàng ngàn người tại biên giới phía nam trong nhiều năm tới.
Quý vị ủng hộ hay phản đối việc trao cho tổng thống quyền đình chỉ đơn tị nạn tại biên giới? Hãy để lại bình luận bên dưới.
Nguồn: Reuters
— Truong Nguyen
Khám phá thêm từ Atlanta Vietnam News
Đăng ký để nhận các bài đăng mới nhất được gửi đến email của bạn.
