Tối Cao Pháp Viện Xem Xét Chính Sách Giam Di Dân Không Cho Tại Ngoại Của Chính Quyền Trump

Tối Cao Pháp Viện Xem Xét Chính Sách Giam Di Dân Không Cho Tại Ngoại Của Chính Quyền Trump
Ngày 1 tháng 10 năm 2026

Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ hôm thứ Năm đồng ý xem xét chính sách của chính quyền Tổng thống Trump từ chối phiên xét tại ngoại cho di dân trong lúc chính phủ tiến hành chiến dịch truy quét quy mô lớn.

Các thẩm phán xem xét câu hỏi: di dân sinh sống tại Mỹ có quyền ra phiên xét để xác định họ có nên tiếp tục giam giữ trong lúc kháng cáo lệnh trục xuất hay không. Vụ kiện mang tên Rhoney kiện Barbosa da Cunha, thử thách một trụ cột then chốt trong chương trình nghị sự di trú cứng rắn của chính quyền Trump.

Nguyên đơn chính là Ricardo Aparecido Barbosa da Cunha, công dân Brazil. Giới chức nói ông nhập cảnh Mỹ bất hợp pháp cách đây hai thập niên và nộp đơn xin tị nạn năm 2016. Ông xin phiên xét tại ngoại sau khi một thẩm phán di trú xác định việc giam giữ ông mang tính bắt buộc theo lệnh bắt của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) trong đợt dừng xe kiểm tra ở Norwood, Massachusetts, tháng 9 năm 2025. Luật sư của ông nói ông chưa từng dính cáo buộc hay án hình sự nào.

Các tòa phúc thẩm chia rẽ sâu sắc về vấn đề này. Hầu hết tòa phúc thẩm từng xem xét đều kết luận giam giữ di dân, kể cả người sống bất hợp pháp tại Mỹ, mà không cho xét tại ngoại là vi phạm luật liên bang. Các phán quyết này mâu thuẫn với tòa vòng 5 và vòng 8, nơi giữ quan điểm di dân nhập cảnh và lưu trú bất hợp pháp phải chịu giam giữ trong lúc hồ sơ trục xuất còn chờ xử lý.

Trong vụ của ông da Cunha, tòa vòng 2 phán quyết việc giam giữ ông thuộc một điều khoản khác của Đạo luật Di trú và Quốc tịch, cho phép xét tại ngoại, và một thẩm phán di trú sau đó ra lệnh thả ông sau khi xác định ông không có nguy cơ bỏ trốn.

Chính quyền Trump lập luận một điều khoản trong luật di trú năm 1996 bắt buộc giam giữ, và sự chia rẽ giữa các tòa phá vỡ việc thực thi luật di trú một cách trật tự. Luật sư của chính quyền viết các tòa án toàn quốc ngập trong hàng ngàn đơn kiện của di dân thách thức cách diễn giải luật của chính phủ, tạo ra một bức tranh chắp vá không thể vận hành, nơi người nước ngoài hiện diện mà không qua kiểm tra nhập cảnh chịu giam giữ bắt buộc ở một số vòng tòa nhưng lại có quyền xét tại ngoại và thường xuyên thả ở các vòng khác.

Số liệu cho thấy quy mô giam giữ tăng mạnh. ICE giam giữ hơn 46.000 người chờ trục xuất trong tháng 7, tăng từ 43.000 người trong tháng 6, theo cơ quan này. Hàng ngàn người giam giữ nộp đơn thách thức việc giam cầm, khiến công tố viên liên bang phải chuyển hướng khỏi các vụ án hình sự và dân sự khác.

Liên đoàn Tự do Dân sự Mỹ (ACLU) lập luận chính sách này đảo ngược gần 30 năm thực tiễn và tước đi của người sống tại Mỹ các phiên xét cá nhân. Chính quyền Trump từng thúc giục Tối Cao Pháp Viện thụ lý một vụ khác liên quan nhưng mang hàm ý hiến pháp rộng hơn của chính sách mới.

Tòa dự kiến nghe tranh tụng trong những tháng tới, với phán quyết cuối cùng trước cuối tháng 6.

Nguồn: AP
— Truong Nguyen